S01:E07 Tussen buren en begrotingen: hoe geluk groeit in tijd en aandacht
Wat als we stoppen met streven naar méér en beginnen bij genoeg? In deze aflevering schuift econoom Jonas Van der Slycken aan, die pleit voor een economie die draait om welzijn in plaats van welvaart. We praten over tijd als rijkdom, het belang van buurthuizen, welzijnsbegrotingen én wat er gebeurt als we geluk niet in spullen zoeken, maar in elkaar.
💡 Bonus: je maakt kans op het boek Genoeg voor iedereen! [wedstrijd intussen afgelopen]
Onze gast
Jonas Van der Slycken is doctor in de economische wetenschappen, gastprofessor en auteur van Genoeg voor iedereen. Hij onderzoekt hoe we met minder consumptie meer levenskwaliteit kunnen creëren – en wat er nodig is voor een samenleving die draait om welzijn, rechtvaardigheid en ecologische gezondheid.
Wat komt aan bod?
✅ Waarom economische groei niet gelijkstaat aan geluk
✅ Het concept van “genoeg” als basis voor een rijk leven
✅ Hoe tijd, buurten en welzijnsbegrotingen ons gelukkiger maken
✅ Inspirerende voorbeelden uit Nieuw-Zeeland, Dendermonde en… de bargazon?
✅ Waarom zorg, nabijheid en aandacht essentieel zijn voor onze toekomst
Timestamps
[01:06] – Wie is Jonas en waarom pleit hij voor een economie van “genoeg”?
[04:49] – Waarom we zo moeilijk loskomen van materiële welvaart
[09:03] – Hoe zou een wereld eruitzien waarin welzijn bovenaan staat?
[10:35] – Getuigenissen uit de straat: hoe buurtgeluk eruitziet in de praktijk
[16:53] – Wat we kunnen leren van Nieuw-Zeelands welzijnsbegroting
[27:00] – Kleine acties die je vandaag al kan nemen richting een leven met meer “genoeg”
Wil jij zelf meedoen?
We zijn nog steeds op zoek naar nieuwe gelukszoekers! Wil jij experimenteren met gelukstips en jouw ervaringen delen in de podcast? Meld je aan via onze pagina voor gelukszoekers.
Ben je enthousiast over deze aflevering of wil je iets delen?
Laat van je horen via ons antwoordapparaat of stuur ons een bericht via hallo[at]opgoedgeluk.org.
Bronnen & vermeldingen
📖 The New World Book of Happiness – Leo Bormans
📖 Genoeg voor iedereen – Jonas Van der Slycken
📖 De tijd van je leven – Cassie Holmes
📖 Eat That Frog! – Brian Tracy
🌍 Donuteconomie – Kate Raworth
📱Onze instagram – opgoedgeluk.podcast
We bedanken Humgy Coworking en Pavlov voor het gebruik van ruimte en materiaal.
Wil je dat anderen onze podcast ook ontdekken? Laat dan zeker even een review of rating na op Spotify of Apple Podcasts.
-
00:13 Welkom bij op goed geluk, de podcast voor meer positiviteit en geluk. Geen kant en klare antwoorden, maar eerlijke gesprekken over werk, leven en alles daartussenin.
Ik ben Yvonne. Als trainer en coach help ik bedrijven en teams om werkgeluk en welzijn te vergroten. Ik ben een grote fan van de positieve psychologie en vind het heerlijk om mensen te zien floreren.
00:35 En ik ben Joy. Ik ben een creatieve generalist en gefascineerd door mens en cultuur. Ik kan me echt blijven verwonderen over het leven en de vele kleine gelukjes.
00:46 Vandaag hebben we het over een andere manier van kijken naar vooruitgang. Want wat als we niet langer economische groei centraal zetten, maar menselijk welzijn?
Het artikel van Karma Ura over het Bruto Nationaal Geluk laat zien dat geluk, verbondenheid en duurzaamheid wel degelijk een leidraad kunnen zijn voor beleid.
01:06 En daarvoor hebben we vandaag gast Jonas Van der Slycken. Doctor, economist, gastprofessor en auteur van genoeg voor iedereen. Hij pleit voor een economie die niet draait om meer, maar om genoeg. En die zorgt voor mens en planeet. Met zijn onderzoek en heldere stem daagt hij ons uit om anders te denken over rijkdom, vooruitgang en welzijn.
Jonas, welkom in de podcast.
01:30 Hallo, dag. Joy en Yvonne, dank u. Tof om hier te zijn en deel te nemen aan jullie potograastop. Goed geluk.
01:36 Dat vinden wij ook. Jonas, ik heb jouw boek hier vast en ik ga gelijk alleen op de achterflap.
Er staat een quote van jou. Genoeg begint niet bij het bezitten van rijkdom. Rijkdom begint bij een gevoel van genoeg. Deze quote lover is blij.
Wat betekent dat?
01:54 Voor mij betekent dat als economie, of we vaak bezig zijn met economische groei en meer produceren, consumeren, we gaan er ook vanuit dat ons blijer en gelukkiger maakt, maar dat is niet per se het geval. Dus vandaar dat de gevoel van genoeg, zoals ik dat probeerde te omschrijven, niet begin bij rijkdom, bij materiële bezittingen, maar meer daar rijkdom echt genieten van rijkdom, van een vrij leven, van een goede leven, van zekerheid, van vrijheid, zelfbeschikking, dat dat begint bij dat gevoel van genoeg.
Dus dat gevoel van genoeg cultiveren, dat jij voldoende bent en dat je niet te kort komt of achterop hinkt of niet kunt meegaan of niet meevolgen in onze maatschappij die steeds sneller draait, daar nadenken en daar op een persoonlijke manier over nadenken. Hoeveel is genoeg? Dat vind ik wel een interessante en prikkelende vraag om van daaruit als startpunt, andere klemtonen, andere prioriteiten te leggen, zowel in je persoonlijke leven als op maatschappelijk vlak.
02:56 Ik vind dat al een goed leven, dat zijn we al een paar keer tegenkomen in de podcast. Dat is wat zovele jaren geleden uit het eudaimonische geluksgevoel is, eigenlijk. Maar wat is dat dan een goed leven? Dat is toch ook zeer persoonlijk en individueel?
Of kunnen we dat op de maatschappij ook extrapoleren? Dat dat voor iedereen hetzelfde zou zijn.
03:19 Dat geluksgevoel en dat geluk dat wel zijn, dat is inderdaad voor iedereen persoonlijk anders en iedereen gaat daar een eigen invulling aan geven. Maar als je dieper gaat graven naar zo menselijke behoeften, dan zien we dat er heel veel van die behoeften universeel zijn.
Bepaalde zaken zoals veiligheid, de basisbehoeften, voedings, slaap, energie, onderdak. Die hebben een materiële component, maar anderen zoals meer vrijheid, verbinding erbij horen. In connectie staan met mensen, met omgeving, met hun naasten. Dat zijn veel andere waarden, andere behoeften die er zijn en die niet per se op een materiële manier invulling gegeven kunnen worden. En ik denk dat we daar nu met de economische groei, machine die we al kennen en nog volop cultiveren sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog, dat we daar misschien toch op verkeerde zaken klem toeleggen en dat we net die behoeften ook om ergens in te kunnen uitblinken en jezelf te exploreren, of cultureel express te geven aan zaken of of vrijheid op een andere manier te ervaren dan via zaken die je kan kopen of die die consumptie goed doen, zoals een flitsende wagen, dat dat dan symbool staat voor jouw vrijheid, zoals we zien in de reclames. Dus dat daar eigenlijk die universele behoeften toch niet per se die altijd perfecte match zijn met de huidige materiële opvatting, zoals we die vandaag kennen en die tekenis die we eraan geven.
04:49 Ik vind dat dat heel logisch klinkt, maar dat is toch ook niet zo makkelijk, want hoe brengt je daar verandering in? We zijn dat gewoon...
04:57 Mm-hmm
04:58 Om al te naar de materialen te greppen, hoe ga je daar verandering in brengen?
05:05 Ja, ik heb er ook geen pasklare antwoorden op. Ik denk dat je... Zat dat niet in je boek?
Ik doe een aantal voorstellen, maar zo veranderingen, maatschappelijke veranderingen, is zeker niet gemakkelijk natuurlijk, dus we hebben als mensen dat we psychologisch en gedragsmatig in elkaar zitten, vaak een afkeer en een aversie van verlies, dus de maatschappelijke veranderingen of economische transitie richting meer zorg voor mensen en planeet, waar we best wat meer werk van kunnen maken, denk ik, maar voorstaan roept ook die deel dat verlies op van wat we nu kennen, dus er is een zekere weerstand daartegen, vaak ook omdat we de verbeelding ontbreken van hoe het anders ook goed of precies als beter zou kunnen zijn dat we nu kennen. Dus daar ook het hele idee dat we nu zo in de maatschappij zitten waar er niet genoeg is, waar we bij schaarste kampen, dat zorgt ook dat we in het behaalde tunnelvisie zitten, waarbij we tekort hebben aan geld, aan tijd en dat we daarin vervat zitten of terechtkomen in een soort van red race, waar we met de prestatiemaatschappij amper mee kunnen en dat we tijdelijk een beetje pompen en verzuipen is.
Dus als individu, denk ik, dat als je er bewust bij stil staat, maar dat is de vraag ook al dat je even kunt uitzoomen uit die tredmolen, zeg maar, dat je dan wel andere klemtonen, andere focuspunten en andere prioriteiten kunt leggen. Dus als individu vraagt hij meer die maatschappelijk transitie, denk ik, ook een innerlijke transitie of een bewustzijn op persoonlijk niveau die daarmee compatibel is en dan als meer en meer individuen anders gaan leven, ga je ook culturele veranderingen krijgen en dan wordt voor politici gemakkelijker ook om met beleidsmaatregeling ook te gaan bijsturen, andere blistersing te nemen om het voor meer mensen gemakkelijk te maken om die die keuzes richting goede leven, richting geluk, richting welzijn te gaan maken.
06:56 Ik zie dat wel dikwijls op de werkvloer, maar meer in het kader van generatieconflicten. Want de iets oudere generatie die, zoals je zelf zegt, is in die jacht naar welvaart gestapt naar de Tweede Wereldoorlog. Dus meestal is die generatie van, zeg maar, ongeveer mijn ouders. Ze zijn geboren na de oorlog.
Maar die zijn wel opgegroeid met de ding. Je moet hard werken. En dan heb je nu de generatie die nu op de arbeidsmarkt komt. Eh, de jonge twintigers, die daar wel al veel meer bewust zijn, die een heel harde nadruk leggen op een goede work-life-balance, die ook rechtstaan en dingen op eisen bijna bij sollicitatie gesprekken rond. Ik wil meer tijd hiervoor, of ik wil daar ook op die strepen staan als het gaat over die connectie van, ja, nee, maar nu is het weekend en nu wil ik niet werken die daar... Daar zie ik wel al een beweging in die jongere generatie dat die daar wel al bewust ermee bezig is.
07:56 En dan heb je nog mijn generatie, de millennials. We zijn opgevoed met de ideeën van onze ouders. En ook wel echt zo'n behoefte. Ik ben al heel lang zoekende naar van, want ik wil meer tijd. Ik sta nu ook wel meer op mijn strepen.
Geïnspireerd door die jongeren generatie. Dat ik denk van, oh, maar het kan effectief anders. En voor mij betekent dat niet per se dat ik nooit in het weekend wil werken. Maar ik wil wel een vrijheid hebben om dat te kunnen doen wanneer... Ja, ik wil niet in 95 en dat is het.
08:30 Dat is een van de basisdingen, zelf beslissen.
08:35 Wat wij gelinkt kunnen doen. Ik herken dat wel, dat is ook wel belangrijk.
En inderdaad, veel mensen zijn er wel al bewust of anders mee bezig, dus er is wel al een kentering volop aan de gang. En ook, ja, als we op grotere schaal kijken, zie je het misschien niet, maar meer mensen keuzes die ze maken, die leiden toch al wat in die richting. Omdat mijn smaak en smaak aanvoelen, of misschien wat van mijn ongeduld of enthousiasme, zou ik het graag waar wapperen en die in die richting zien uitgaan, maar alles op z'n tijd.
09:03 Wat zou dan... Dat is de wondervraag. Als jij alles zou kunnen veranderen en je staat morgen op, hoe zou de wereld er dan uitzien?
09:12 Goeie vraag. Ik denk dat we meer tijd zouden hebben gedaan en dat we ook de prioriteit en anders zouden zijn en dat we echt wat meer focussen en op dat wel zijn die sociale verbinding, meer ook ecologisch, gezonde samenlevingen, meer verbinding ook onderling.
Dus dat we ook wat afscheid nemen van die doorgedreven individualisering die we ook zien en volop waar we ook onder leiden. Dus ik denk daar meer die verbinding gesmeed, dat dat zo belangrijke kenmerken zijn, wel zijn verbinding, meer rechtvaardigheid en ecologische gezondheid, zeg maar. Als een andere samenleving waarin we volop die prioriteiten inzetten.
09:56 Ja, dus die verbinding, dat blijft toch iets dat terugkomt. Het blijft een rode draad in de zoektocht naar geluk dat we die verbinding nodig hadden of hebben.
We hebben eigenlijk ook een keer heel ingezoomd en een gelukszoekers gevraagd van, ja, wat is er eigenlijk? De dichtste verbinding is natuurlijk je zin. Maar daarna, net iets een grotere kring, is eigenlijk de buurt. En we hebben daar een getuigenis van iemand die vertelt van, ja, dat dat eigenlijk heel fijn is om samen in de tuin plezier te hebben. Dan gaan we een keer luisteren naar Kathleen.
10:35 Hoe leuk beeren toch kunnen impact hebben op jouw welzijn. Het is fantastisch. En ik ben zo blij dat ik het moet mogen ervaren.
Samen met mijn man zijn we vijf jaar geleden teruggegaan naar een heel fijne buurt die Mechelen gaan wonen en hebben wij vlak voor corona elkaar heel goed leren kennen met de buren. Het was fantastisch. We zaten elke dag samen in de tuin. We maakten dat we nu onze tuin hebben omgedoopt tot de bar gazon. En resulteert in het feit dat we bijna elk weekend samen een aperitief drinken in de tuin en in de winter uiteraard binnen. Er gaf geen weekend voorbij of we kunnen bij elkaar ventileren, onze dingen van het weekend delen. En er zijn voor elkaar. Want ook daar, de bezorgdheid in moeilijke periode, is steeds omarmd door die fijne buren. Ik ben er zo blij mee en ik wens het iedereen toe. Echt waar. Liever een fijne buur dichtbij dan een verre vriend.
11:38 Ja, wat bijna de buurt is, is iemand die ook op zaterdagavond een moment organiseert voor de buurt dat hij dan in zijn garage kan komen om iets te drinken. Dus dat is ook wel gezellig, hè?
Ook dat daar mensen samen komen.
11:51 Ja, neemt je dan ook deel.
11:53 Af en toe een keer. Ik denk al één of twee keer geweest. Ik ben nog niet zo heel veel, want het is wel een tof en mooi initiatief.
12:01 Ja, ik denk dat dat wel ook belangrijk is om eenzaamheid tegen te gaan, maar ja.
12:06 Ik woon in een superdiverse buurt en daar merk ik dat we echt wel met elkaar in contact komen. We zoeken elkaar op, we zorgen voor elkaar, je hebt ook sociale controle. Superleuk en belangrijk.
12:23 De tofste aan deze buurt in de Schijfwerpersstraat 2020 en Terpe is gewoon het feit dat jij hier met jouw auto kunt aankomen en dat de buren buiten staan en dat de kinderen dan ook buiten kunnen spelen en dat je dan eigenlijk gewoon na uw werk of na een drukke dag of dergelijke gewoon uit jouw noto kunt stappen of van jouw fiets kunt stappen en gewoon een glas frisdrank of dergelijke iets eten gewoon met je buren op de straat. Ik zeg ja, je ziet hier eigenlijk in Antwerpen en het is eigenlijk fijner om hier te wonen dan je gewoon op de buiten want op de buiten wonen je buren ver van elkaar hier wonen wij heel dicht bij elkaar en toch hebben wij die verbondenheid met elkaar en dan maakt het zo fijn.
De Schijfwerpersstraat is de koelste straat dat ik ooit heb geleefd zelfs de straat waar ik vroeger opgroeide was een doodlopende straat maar wij kwamen nooit buiten te spelen maar hier in deze straat mijn dochters van een jaar in drie maanden heeft al vrienden voor haar leven en ik ook met mijn buren dat is hier super gezellig en supertof dus go Schijfwerpersstraat.
13:52 Dus daar begint het eigenlijk al, hè? Heeft dat invloed op de maatschappij als er mensen in verbinding gaan met andere mensen die niet direct in hun eigen bubbel of netwerk zitten?
14:06 Ja, ik denk dat dat voor meer vertrouwen al gaat zorgen, onderling tussen mensen, dat mensen zich ook gerust er veiliger, meer op hun gemak en wat gelukkiger gaan voelen.
Dus ik denk dat daar als je die die verbinding kunt hebben, zoals met een beeld vreemde zeg maar, die op de trein of in het straat tegenkomt, of puur die ook toevallig in dezelfde buurt komt als jij, dat dat net ook die momenten van verbinding en geluk kan geven waar we wel naar op zoek zijn, of waar we wel nood aan hebben als sociale wezen.
14:34 heeft de overheid, zeg maar, lokaal, regionaal, maar ook nationaal daar een verantwoordelijkheid in.
14:46 Ja, die hebben misschien wel een verantwoordelijkheid om te faciliteren of om dingen mogelijk te maken van de buurthuizen die er zijn of of de werking die er is in de wijken om die niet weg te gaan besparen, maar door toch voldoende middelen tegenover te gaan stellen, omdat het samenleven ook wel een actief proces is en wel werk vraagt. Dus het is goed als buuren, burgers hetzelfde doen, maar als je in het buurthuizen mensen echt kunt samenbrengen, creëert dat ook wel gelegenheden.
Waar ik het woorden in Dendermonde is er een lokaal dienstencentrum niet ver weg. Daar krijg je dan af en toe post-in-de-bus van activiteiten die er zijn, gaan er van een eetfestijn of een bingoavond tot, denk ik, dat vandaag een ontbijt brunch was. Dus als ze ook actief ook die inspanningen doen om mensen samen te brengen. Dat is net het mooie en ook de kracht ervan dat je niet alleen hoeft te voelen, dat je die contactmomenten, die verbindingspunten kunt maken met de mensen om je heen en dat je dan zoals ik al zei dat is een moment tegengaat voor sommige mensen waar je wel degelijk in zit en mee kampen. Dus daar faciliteer je het en tegelijkertijd ook. Is het dan al gemakkelijk erom iemand die dan zit in de straat om eens goedendag te zeggen hallo of is de vragen van hoe is het of als je iets nodig hebt, een boormachine, spanriemen om iets goed vast te binden, kan je het ook gemakkelijker les vragen in je buurt. Dus ook dat die banden weer smeden om zo samen te leven en dingen te delen, samen dingen te doen, is ook een belangrijk voordeel ervan. Naast meer puurs welbevinden.
16:25 En dat draagt dan ook weer bij tot ecologisch of meer ecologisch leven als we niet allemaal alles apart kopen. Ja, absoluut.
16:35 Stad Antwerpen doet dat ook heel goed, want wij hebben zelfs buurtcoaches en die ondersteunen dan de mensen die initiatieven nemen om in hun buurt iets te organiseren. Ik vind het heel mooi.
16:46 En op grotere schaal dan een stad? Wat is er daar mogelijk?
16:53 Daar is er een goed voorbeeld in Nieuw-Zeeland, de regering onder leiding van Jacinda Ardern. Zij hebben de prioriteit wissel gemaakt richting welzijn, in plaats van die economische groei, zoals we nu kennen en een beetje vast zitten. Dus daar hebben ze voor gepleit om werk te maken van een welzijnsbegroting. En om de begroting niet de dienst te stellen van die economische groei en het brugpensioen het product. Maar dus echt om de begroting te gaan gebruiken om zoveel mogelijk het welzijn van de Nieuw-Zeelanders te stimuleren. En dat heeft gezorgd voor een prioriteit wissel zoals de term welzijnsbegroting al duidelijk maakt.
En ze hebben dan op vier specifieke zaken volop ingezet die nodig waren om het welzijn van de Nieuw-Zeelanders te stimuleren. Dat waren mentale gezondheid, kinderarmoede, voorzien van voldoende woongelegenheden, huisvesting en ook huiselijk geweld tegenaan. Dat was ook een pijnpunt. En dat heeft er voor gezorgd ook wat beleid op nationaal niveau, zoals Nieuw-Zeeland, dat daar dan echt wel een kentering teweeggebracht is.
18:03 Als ik nu even in een kritische stem, dus wordt er geld uitgegeven voor het welzijn. Ik vind dat fantastisch.
Maar als je heel erg kritisch zou zijn, dan zou je kunnen zeggen, maar in wat levert dat dan op? Want anders... Allee, het moet wel ergens aan de productiviteit bijdragen. Want moet dat? Ja. Allee, dat moet duurzaam, het moet wel betaald worden. Ja. Dus je gaat dat moeten ontdekken. Klopt. Dus de vraag is eigenlijk, wat is de heroïek van welzijn? En dat komt ook aan een andere aanlevering aan bot. Let op, ik ben daar een grote voorstander van. Maar zien ze daar al dingen, dat er door die prioriteit verschuiving dat er al... Ja, dat dat al oplevert.
18:52 Ja, goeie vraag. Ik ben geen kenner van de museelantse case in detail. Ik heb wel van onderzoekers gehoord die ze ook nog kritisch waren en dat er ook nog bedenking bij waren. Dat het ook nog beter kon op verschillende vlakken.
Ondertussen is er ook een andere regering en zijn de prioriteiten ook wel wat verwaterd. Maar om terug te komen op de routine on investment van een welzet te investeren, ik denk dat het onderzoek ook wel aangetoond heeft, dat meer gelijke samenleving, dus geen perfect gelijke, maar meer rechtvaardige, waar mensen zich niet gevoel hebben dat ze extreem er rijken en dat ze helemaal achteraan bengelen dat ze niet mee kunnen. Dus meer gelijke samenleving, dat die beter presteert op verschillende vlakken, gaan er van minder criminaliteit tot mensen die minder eenzaam zijn, tot het al van wel en waard ziekte die er ook zijn. Dus om nog even terug te komen op het geval van de museelant, ik denk daar als mensen een woning hebben, bijvoorbeeld, dat dat voor een welzijn heel belangrijk is, dus dat dat daar een goeie boost is, ook huiselijk geweld, heel het rechterlijke, politionele, juridische apparaat, dat er ook allemaal voor nodig is om die welvaartsziekten of die uitbarstingen van stress en opgekropte emoties om daarmee te dealen, daar valt ook enorme winst of vooruitgang te boeken.
20:09 voor dergelijke...
20:10 Ja, voor de politie, de justitie en dat soort zaken, mentale gezondheid ook. Nu de gezondheidszorg staat ook hieronder, onder druk, net doordat voor sommige mensen die work live bellen, is het toch nog niet helemaal in orde, of dat ze een burn-out, een bore-out of nog andere problemen waar ze mee kampen, van depressies en al de stress die er ook is tegenwoordig in onze hectische tijden.
Kinderarmoede, als je dat gaat gaan aanpakken en bestrijden, creëert ook veel meer kansen voor die kinderen later, dat die ook minder in problemen situaties terechtkomen of ook op een gezondere manier kunnen opgroeien, naar school gaan, een opleiding volgen en op die manier ook weer in de samenleving bijdragen en gaan participeren. Dus ik denk dat er zeker een duidelijke return on investment is.
En ik snap de bezorgdheid van de doeltreffend tijd ervan, maar de begroting, de middelen die er tegenover zet, dus daar kan je best ook over waken om om de middelen zo goed mogelijk te gebruiken, maar ik denk dat het geen excuus mag zijn om er niet volop te gaan investeren. Ik denk dat dat nu wel iets is wat vaak gebeurt, is dat er vanuit gegaan wordt, er is een begrotingstekort waar kunnen we op gaan besparen en dat er vaak dan de zachtere sociale sectoren zijn onderwijs en gezondheidszorg, die net ook zo vitaal zijn voor de hele de samenhang in onze samenleving. Dus het is niet per se middelen of budget dat belangrijk is, maar ik denk dat vooral belangrijk is om het over onze gezamenlijke prioriteiten te hebben en dan te zien hoe we die kunnen gaan realiseren en hoe we de budget tegenover kunnen gaan stellen. Dus ja, de doel middel verhaal denk je dat heel heel belangrijk is, dat we nu vaak hebben over de middelen en te weinig over de doelen en dat we de doelen en die prioriteit wissel richting wel zijn, richting geluk, dat dat het hoofdpunt is en dan dat we dan kunnen zien hoe gaan we het kunnen zo goed mogelijk kunnen gaan realiseren.
22:08 Dat zijn eigenlijk langetermijndoelstellingen en duurzaam denken, duurzame doelstellingen hebben. En dat is misschien wat de politiek misschien net zo moeilijk maakt, want met doelen binnen twintig jaar haalde natuurlijk geen stemmen op.
Dat is niet waar, mensen willen directe veranderingen altijd, terwijl het blijven streven naar een betere wereld voor ons, voor onze kinderen, voor onze kleinkinderen wel een prioriteit mag zijn.
22:39 Ja, dat klopt. Dat is wat een langetermijnvisie die zeker nodig is.
En je hebt inderdaad het kiesproces met verkiezingen om de vier en vijf jaar in die cycli, met politici die ook er verkozen willen worden en omdat het dan ook puur beroepspolitici zijn. Die maakt, dat is één factor, die maakt dat we zo op de korte termijn focussen, ook het hele verhaal van het belang van de beurs, van de economie die instabiel zijn, de economie die voldoende moet groeien om dat tegen te gaan en die onzekerheid te counteren, maken ook dat we volop op die korte termijn focussen. En dat we eigenlijk gezamenlijk in een enorme situatie van stress en onzekerheid zitten, een soort van overlevingsmodus, dat we op korte termijn ons veilig proberen te stellen, maar dat we daardoor in een tunnelvisie zitten en niet op lange termijn het ruimere plaatje kunnen bekijken en een meer rationeel, beter beslissing kunnen maken, om net ook voor binnen 20 jaar ook goede keuzes te gaan maken.
23:39 hoewel je mooie voorbeelden hebt, zoals de Scandinavische landen, dat meer zorg staat te zijn, daar neemt ze toch wel actie op langere termijn. Lijkt het mee?
23:51 Ja, dat klopt. Zij hebben, net zoals ze hebben met mijn nieuw zeeland, zo denemarken, die heb ik ook al heel hard ingezet op die hernieuwbare energie, die focus daar. Ook heel sterke fietslanden, Finland. De scoren ook.
Ik wou wel zijn geluk, Steevast ook zeer goed. In Zweden heb je dan ook met een langere en meer ouderschapsverlof, voor zowel voor beide ouders, ook een belangrijke. Dus die klemtonen zitten daar wel al beter, maar ook die landen zijn er nog niet in termen van wat dat nu ecologisch gezond leven zou betekenen. Dus ook daar zijn nog stappen te zetten, maar ze kunnen nu al voor ons in België wel een inspiratiepunt zijn. Maar ook die landen zijn nog niet in de donut, zeg maar, het van het donut-economisch concept van Kate Raworth, waarbij we binnen planetaire grenzen blijven en alle burgers in de samenleving, een degelijk sociaal fundament, om goed te kunnen leven aan te bieden. Dus ook die landen zijn nog niet in de sweet spot van de donut. Dus daarmee zeg ik dat ook zij wel nog stappen te zetten hebben.
24:58 Je bent ecologisch gezond. Wat is dan ecologisch gezond?
25:04 Ecologisch gezond is voor mij dat we onze relatie met de natuur en de leefomgeving, wat we herstellen en daar ook bewust over hebben en daar ook naar handelen. Dus dat is op een meer filosofisch of levensbeschouwelijke manier economisch.
Zou ik het dan een andere invulling geven? Dat zou ik het hebben over die planetaire grenzen. En die planetaire grenzen om een paar voorbeelden te geven. Je hebt biodiversiteit gelezen bijvoorbeeld. Klimaatverandering, waar we ook een heel actueel topic is. Stikstof en fosfor cyclus heeft ook met de landbouw te maken. Of hier ook in antwerpen. Een hele idee rond, kan je nog dingen bijbouwen? Of niet, als het al het bad, stikstof bad al vol is. Dus dat zijn drie van de negen grenzen die er zo zijn.
25:54 Joy, ik voel een document voor de shownotes aankomen.
25:58 Ik ken dat al niet eens. Ik ook niet, maar ik ben wel op het dezen. Maar is dat niet erg dat ik dat niet ken?
26:05 Ja, ik weet het niet goed. Erg. Allee? Ja.
Maar nee, dit is misschien een bepaald concept dat recent nog is en dingen wel veranderlijk, maar denk dat je misschien al op de hoogte was van andere zaken, zoals de ecologische voetafdruk of de overshoot die daar is. Dat wel verbandt wat ook. Dus het is eigenlijk een meer recente uitbreiding in die verschillende grenzen die dat duidelijk maken. En ecologisch gezond is het term die ik gebruik, omdat ja, gezond is iets dat wel aangemoedigd of duidelijk is. Terwijl duurzaamheid is ook een term dat al lang meegaat en op een duur is ook niet meer duidelijk waar het dan over gaat.
Er is iets wat schrijven. Het is een vage term. Sorry.
26:50 Er zit wat sleet of opnieuw.
26:52 Sleet op of er is ook wat de container begrijpt dat iedereen de onpas gebruikt of mensen er geen voeling mee hebben en een gezond persoon brengt het ook dichterbij.
27:00 Dat is heel veel theorie en onderzoek natuurlijk. Maar hoe kan een luisteraar van deze podcast nu dat gebruiken, die ken is en dat onderzoek om zelf dat gevoel dat ik heb genoeg is voldoende voor iedereen is om uit die schaarste te stappen, wat zijn zo kleine of grote acties die een luisteraar kan doen?
27:23 De acties die luisteraars kunnen doen, denk ik, is één bewustzijn of bewuste manier naar je eigen leven en eigen beslissingen kijken. Ik denk dat we in landen in West-Europa, zoals België, dat 80% van de bevolking wel voldoende geld heeft. Dus dat dan eigenlijk de vraag wordt van, wat doe ik met mijn tijd die ik heb en hoe ga ik die zo goed mogelijk gaan besteden om mijn welzijn, mijn welbevinden te gaan, te prioritiseren. Dus ik denk dat dat een bewuste, ja, mind-volle reflex kan zijn om daar stil te staan en niet mee te gaan in dat verhaal van niet genoeg zijn en in die schaarste en achter de feite aantallen.
En dat dat kan helpen om andere klemtonen en andere periodiciteiten te leggen. Een concrete tip daarvoor, die ik zelf van een boek, dat ik zelf al langs gelezen heb, is van een onderzoekster, Kessie Holmes. En dat boek heet de tijd van je leven. Leren hoe je ieder weekend vakantie kunt vieren. Dus dat klinkt niet slecht, natuurlijk. Als ik nog een leestip mag geven, dat boek vond ik zelf een echte eye-opener om te zien hoe je met de keuze die je maakt en als je er bewust van bent van de tijd die je hebt, hoe je daarmee om kan gaan, de perte tijd die je nog hebt, bijvoorbeeld om met familie, met vrienden nog om te gaan, die dierbare momenten om die te gaan koesteren en daar ook aandacht voor te hebben, dat dat dan heel belangrijk is.
Die qua verbinding, ook dat jij in je eigen dagindeling ook echt wel meer de eigenaarschap in kan opnemen van hoe jij het nu gaat doen en gaan plannen en dan zaken die je niet fijn vindt en moet doen, combineren met iets toffer zodat er een goede mix in zit. Zoals bijvoorbeeld als je moet afwassen of je dan de radio bij opzet of als je aan het wandelen bent, dat je even nog iemand, een vriend of familie, beeld terwijl je toch onderweg bent. Dus dat soort zaken, die combinatie, dat is ook nog een, ja, ik weet niet nu al een tweede, of het derde tip die je daarin kan opnemen. En ik had er nog een paar opgeschreven, dus ik weet niet, misschien een interessant act. Laat ze maar los op onze lijst daar. Dus prioriteiten stellen, dat kan ik al verteld, duidelijk structuur geven. Ook in je dagindeling voldoende tijd vrijlaten om die zelf vrij invloed te kunnen geven. Dus naast het werk dat je doet, de meer persoonlijke, ja, persoonlijke zaken die je moet doen, gaan er van wassen en eten of zorgen voor familieleden en het huishouden. Twee a vijf uur per dag van die vrij besteedbare tijd hebben voor jezelf is ideaal of optimaal voor je welzijn te kunnen stimuleren.
En het is een zone tussen de twee en de vijf uur. Dus heb je minder dan twee uur, dan is het te weinig om je daarin goed te voelen, omdat je graag, of liefst wel, blijkt het resultaat, dat het best wel wat meer is dan twee uur. Is het meer wordt dan vijf uur, dan is het ook te veel. Als je het niet efficiënt gaat om je tijd of het te veel wordt, dan heb je ook niet goed meer waar te beginnen als je te veel tijd hebt.
30:36 Dus we zouden twee uur per dag besteden aan ons eigen welzijn. Ja. Dat is het doel.
30:43 graag doet en wil doen en waar je van opfleurt of niet belangrijk vindt.
30:48 Nee, zeker niet. Dat kan een sociale activiteit zijn. Ik kan sporten zijn, een culturele activiteit, een hobby, ambacht. Wat dan ook. Totdat dat verschilt voor iedereen.
31:00 kunnen dat opsparen. Want als ik naar mijn eigen agenda kijk, dan denk ik soms van twee uur per dag waar ga ik die gaan halen. Maar op andere dagen, dat kan ik dat wel vrijmaken.
En ja, ik denk ook, ik heb vandaag een training gegeven, dat waren heel wat jonge mama's daarbij, die zeiden van ik zit een uur in een auto. Dat was letterlijk het woord dat gebruikt werd. Ik drop mijn kind, want ze voelen het ook voor hun in een opvang. Om acht uur, ik ben niet voor zes uur thuis, dan moet ik eten maken, kinderen in een bed steken en dan begin ik, ik wil ze nog mijn laptop open te zetten. Dan kan ik mij inbellen als een jonge mama of iemand die ook opneemt voor een familie die dat ziek is of maakt niet uit of die toch bij studeert. Hoe misschien zelf ook een beter leven in de toekomst te hebben, dat dat niet altijd evident is.
31:52 Nee, zeker niet. Daar ben ik mij ook van bewust. En het is net daarom dat dat boek ook voor mij, dat ik dat zo heel interessant vond, omdat ik denk dat die gegeven van tijd, prioriteiten, hoe bouw ik nu mijn dagplanning op, gegeven alle drukte en de chaos die er is in de turbulente tijden waarin we leven, en dat ook daarin toch proberen puzzelen met de tijdmozaïek die je legt, dat je dan toch misschien, ja, misschien ook voor jou je van, misschien toch toch zocht eens heel vroeg of ‘s avonds eens een uur of een half uur kunt vinden, om een avondwandeling te gaan doen, of om samen met mij te transporten, of dat je dat dus in ieder geval ergens in plant, dus dat je daar toch...
32:27 Versnipperd zijn die twee uur. Dat mag zeker versnipperd zijn, dat hoeft geen hele brok te zijn.
32:32 door één de dag. Dus dat kan eens een half uurtje zijn ook. Dus dat is ook...
32:37 nemen voor te eten of samen te eten kan al een stukje zijn van die van die twee uur.
32:42 inderdaad en daar dan de volle bewust van zijn over ook dan het beslissen dat je de telefoon in de lab op z'n weg doet en dat je dan echt het ook het afgesloten hebt en dat je dan de volle in het moment ook kan beleven en samen kan gaan delen. Dat is ook belangrijk.
32:56 Dat lijkt me al haalbaarder dan gewoon twee uur en dan een stuk vrij te maken dan gewoon van ik zit me nu even met m'n koffie op de ras en die dus een pauze, want dat doe ik wel regelmatig.
33:09 En ook denk dat je zegt dat er prioriteit geven aan tijd in plaats van een geld.
33:14 Absolument.
33:15 En dat is iets wat ik bij mezelf dan wel zie. Ik heb bewust gekozen om 4-5-de te gaan werken.
Ik werk op 2 kilometer van mijn woonplaats. Ik verdien minder, maar ik heb al veel meer tijd voor dingen die mij gelukkig maken.
33:35 Nee, ik denk dat er ook wel heel veel jonge gezinnen zijn waar het met twee inkomens nog altijd schipperen is om rond te komen. Absoluut. Ja. Dat is...
33:45 Loon is inderdaad niet zo hoog. Dus ook daar is de zekere mate van geluk hebben met je thuis-situatie, je opvoeding, je eigen kansen die je gehad hebt om die dan ook financieel te kunnen gaan verzilveren.
Dus het is zeker niet voor iedereen erom altijd even gemakkelijk om die keuzes te maken.
34:04 En toch denk ik dat gezinnen die ook wat minder hebben, die dat ook heel vaak benoemen, we hebben elkaar wel.
34:13 Zwaar. Ja. En als ik even terug naar mezelf mag verwijzen, dat is niet... Mijn man en ik hebben daar echt naartoe gewerkt, want toen we een huis hebben gekocht, hebben we ook bewust een kleine huis gekocht met idee van, als er ooit één van ons twee zonder inkomen zit, dan kan dat. Dus wij werken daar al lang naartoe om geen stress te hebben rond geld en meer tijd te hebben voor leuke dingen.
Dat is genoeg, hè? Dat is genoeg, ja.
34:43 Ja, inderdaad. Dat komt al goed in de buurt. Dat benadert het wel, als ik het zo voort. Maar ik denk dat dat ook, zoals je zegt, een bewust proces is, over één jaar en ook.
En dat je niet van de dag, alleen van vandaag op morgen is, maar dat je gaan de weg met die andere prioriteiten ook wel kan gaan bijsturen. Dat jaar, na jaar, na jaar, die beslissingen en ook grotere beslissingen wel daar toe bij dragen. En die zich wel opstapelen en dat je dan inderdaad richting meer genoeg of meer tijd of meer vrijheid kunt gaan. Dat is wel langer te menens, denk ik.
35:13 We hebben ook toegepast.
35:15 En dan ook, je moet ook met twee zijn om dezelfde visie te delen, hè? Ja, ja.
35:20 Jonas, zijn er zo'n nog tips dat je in het kader van tijd prioriteit hebt?
35:26 Ja, ik had er hier nog twee opgeschreven in mijn voorbereiding. Zaken in je werkplanning, dus sommige mensen vinden het niet fijn om te vergaderen of dat heel veel energie vraagt, om bij zo'n zaken, zoals een vergadering, om dan na ding iets te plannen, een half uur wandeling met een collega, om dan op te laten of dat je dan even kan ventileren, dus om iets minder fijn te koppelen, naar iets positief of iets fijner om daarna weer voor te kunnen.
En ook iets anders, dat ik zelf ook interessant vond, is meer zo zaken afwerken, en eens je er aan begonnen bent om er ook aan voor te doen. Dus ik zelf vind het niet zo fijn om te poetsen en te kuisen. En ik stel er dan wat uit, omdat je, ja... Maar dus in dat boek van Kessie Holm zegt ze ook, als je de drempel overwonnen hebt om raam te beginnen, wat dus weerstand vraagt, en ook dan wat gaan uitstellen en toch proberen te vermijden, eentje begonnen bent, doe er dan aan voort, want dan moet je niet tijdens weer opnieuw die weerstand overwinnen. Dus dat gegeven om dat ook dan er aan voor te zetten, is ook nog een belangrijke.
36:27 Ik doe het een beetje denken aan Eat the Frog. Hoe is dat precies? Er is ook een boek over. Ook iets voor in de show notes.
Het gaat er eigenlijk vanuit dat de eerste taak dat je doet op een dag eigenlijk het schene is dat je het meest tegenop ziet. Zodanig dat je in een kicker al doorgeslikt hebt en al een soort succes momentje hebt. Zodanig voor de rest van de dag dan daarin goed door te komen en iedere keer op terug kan kijken van maar dat heb ik toch al afgevinkt. Dat werkt niet voor iedereen, maar ik denk wel... En wat je aanhaald, van in de mate van het mogelijke je dag te plannen, dat geef ik ook altijd mee aan de mensen die bij mij in de training zitten. Plant dingen in, eerst een keer bewust zijn van waar geeft u energie in uw werk? Want het is in utopie om te zeggen van dat alles tof is. Maar wat neemt u energie? Of welke vergaderingen? Of welke taken? En plant je zo in dat je zo'n een gelijkmatigere stroom van energie kunt hebben want dat is niet zo'n één keer een hele dag piekt in energie en een andere dag van dat helemaal valt. Dat gaat ook niet volhouden. Soms zit er zo'n beloning in.
37:46 Dat is belangrijk. Soms is dat ook verdiend en nodig.
37:51 Wat is een beloning voor u dan?
37:52 Beloning is sowieso koffie. Een koffietje op mijn terras, zeker nu in de zomer, vind ik dat heerlijk.
Of ik hier zo een boek lees. Dat vind ik ook wel. Ik ben nu goed af aan Jonas lezen. Voilà, kijk, dat is er inderdaad, kan een inspiratie zijn.
38:13 Sie können das mal lesen.
38:14 Ja, nu is het super. Veel leesplezier hier al vast.
38:18 Ja, zeker.
38:22 Als e-boek niet, dat hebben we niet gedaan met de uitgeverij. Ik ben het wel gaan inlezen, dus het is beschikbaar als audiobook. Echt?
38:30 En een van onze luisteraars mag het boek ook lezen. Dankzij Jonas mogen we een boek weggeven. Zullen we daar een klein opdrachtje aan koppelen? Dat het niet zomaar random is.
Dus we vragen aan de luisteraar die graag het boek van Jonas wil lezen. Om in de comment-sectie van onze podcast, dus op Apple of Spotify, en fijne actie die vermelden die ze zelf fijn vinden, die ze misschien nu gehoord hebben en die ze gaan testen, of iets dat ze al toegepast hebben in het kader van, dan is het wel genoeg.
Daar ga ik naar streven.
39:10 Oké, Yvonne, tot wanneer heb je tijd?
39:11 Ja, ik zal zeggen tot 1 juli, dan is dat een leuk boek om mee te nemen op vakantie. Dat kan zij ook misschien in uw eigen tuin. Dat kan hij.
39:20 Super. Oké, goed. Ik denk dat we kunnen verdergaan met de kleine gelukjes. Johan, als onze gast mag altijd van start gaan. Wat is nou een klein gelukje?
39:33 Een klein gelukje voor mij is nu een lente en het is zorgde zal vroeg wakker. Dus als ik dan vroeg wakker ben, is het zo om iets klaar te maken voor om bij het dan op mijn fiets te springen of te gaan wandelen naar de monding van de dender in de schelde. Daar is zo wat een kaaien waar je kunt op zitten en dan zie je de zon opkomen of ietsje later is het al goed warm. Het is ook in de natuur en aan het water en dan pak ik nooit iets mee om te lezen en dat is wel voor mij een fijne en op het gemakke manier om aan mijn dag te beginnen.
Dus dat is voor mij wel een klein gelukje.
40:07 Heerlijk. En het komt ook weer overeen met natuurlijk als geluks booster, bewegen als geluks booster. Ja. Fantastisch, hè.
40:19 Mijn klein geluk is, ik heb gisteren in een B&B-overnacht, omdat ik hier in de streek ook moest werken. En daar was een patio met een open haart. En ik heb daar gisteren nog even aan gewerkt met het knetterend vuur naast mij. En ik vond dat zo zalig. Het is te lang geleden dat ik dat gedaan heb, dus ik was daar al, ik heb daar echt van genoten.
40:45 Ik werk vaak met Erasmus studenten samen en ik kreeg het compliment van een van onze interns. Ze is 23, ik ben 38, dus er is wel een heel groot leeftijdsverschil. Ze zei dat ze het zo ongelofelijk vindt hoeveel verschillende dingen dat ik al heb gedaan en hoe creatief ik ben. Ik vond dat zo fijn, want waar ik vroeger op werd aangesproken van joy, kies nu eens gewoon één ding.
Word ik nu bewonderd door de jongere generatie. Ik dacht van, voilà, ik ben er.
41:21 Ik wou die tijd wel vooruit.
41:23 Ik ben wel zo'n visionair.
41:28 Ja. Zo la. Goed, dan denk ik dat we rond zijn, dan is het ons enkel nog enkel mensen te bedanken.
41:34 Ja, eerst en vooral Jonas, bedankt voor je deskundige uitleg in de podcast en het boek voor onze luisteraars.
41:48 Dankjewel.
Onze gelukzoekers, die met het buurt geluk, de kleinste kring aan de slag gegaan zijn, en dan nog Humgy Coworking, waar we de locatie gebruiken en onze vrienden van Pavlov met die met ons hun apparatuur delen.
42:08 Zeker. Wil jij als luisteraar ook aan de slag gaan als gelukzoeker, dan kan dat door te surfen en registreren via ons website op goedgeluk.org. Je kan ons volgen op de socials en je kan ons heel veel liefde en sterren geven op de podcast kanalen, platforms, Spotify.
42:31 Apple Vala en waar het automatisch terecht is.
42:35 En niet vergeten om het boek te winnen, dus onder de podcast aflevering jouw tip delen.
42:43 All right. Oké, dan zien we elkaar, niet zien, maar horen we elkaar. Over twee weken. Tot ziens.
economie van genoeg, welzijnseconomie, werkgeluk, buurthuis initiatieven, Jonas Van der Slycken, geluk en aandacht, positieve psychologie, tijdsmanagement en welzijn, alternatieve economie, Nieuw-Zeeland welzijnsbeleid, geluk op de werkvloer, donut economie, burn-out preventie, duurzaam leven, betekenisvol werk, welzijnsbegroting, buurtgeluk, genoeg voor iedereen, ecologisch leven, tijd als rijkdom
